Logo Przyjaciele Na Winie Mobile

Winiarstwo Węgierskie


Ze wszystkich krajów Europy Wschodniej to właśnie Węgry mogą pochwalić się doskonałymi winami o prawdziwie światowej renomie. Przez stulecia Węgry szczyciły się kulturą jedzenia i wina na najwyższym poziomie, najbardziej szlachetnymi rodzimymi odmianami winorośli oraz doskonale skonstruowanym prawem winiarskim i winiarską tradycją.

W żadnym innym regionie Europy, poza Morawami, nie ma też tylu akcentów polskich w winiarniach i tylu stron internetowych po polsku, co na Węgrzech. Z tego też powodu Polska jest jednym z największych krajów eksportowych dla jakościowych win węgierskich.

Obszar ten niegdyś pokryty był Morzem Panońskim, które otaczało pogórze Alp, Karpat i Alp Dynarskich. Na Węgrzech występuje wiele małych, wygasłych wulkanów, tworzących idealną glebę dla uprawy winorośli.

W całym kraju występuje klimat kontynentalny z gorącymi i suchymi latami oraz bardzo mroźnymi zimami. Jesień bywa w tym regionie na ogół cieplejsza niż w wielu częściach Europy Zachodniej. Jednakże klimat jest względnie chłodny, a sezon wegetacji krótszy niż w innych winiarskich regionach nad Morzem Śródziemnym.

Tereny są tu na ogół płaskie i suche. Wzgórza tokajskie osiągają 300 m.n.p.m. Dominują piaski na Wielkiej Nizinie Węgierskiej, glina, less, podłoże wulkaniczne w Tokaju.

Na Węgrzech można wyróżnić 22 regiony winiarskie. Jednakże warto jest skupić swą uwagę tylko na kilku z nich. Na północ od Balatonu leżą pagórkowate tereny Somló, gdzie na wulkanicznym stożku rosną przede wszystkim owoce Furminta i Olaszrizlinga. Powstają tu wina mocne, z mineralnymi niuansami, ciekawostką jest również rzadka odmiana Juhfark. Na samym zachodzie, po sąsiedzku z Austrią, leży Sopron znany z upraw Blaufränkischa. Szekszárd – blisko Dunaju, gdzie głębokie pokłady czerwonego lessu rodzą czerwone wina z bogatej w taniny Kadarki, Merlota (dla którego Szekszárd jest przez wielu uważany za najlepsze siedlisko) i obu Cabernetów. Najbardziej południowy i najcieplejszy obszar Villány przoduje dzięki swym ciężkim, coraz ciekawszym i bogatszym winom czerwonym. Eger na wschodzie północnowęgierskich gór Matra należy do najbardziej znaczących ośrodków winiarskich kraju. Region znany jest powszechnie z Egri Bikavera – „byczej krwi”. W ogromnych piwnicach barokowego miasta, zbudowanych z wulkanicznego tufu, leżą setki dębowych beczek. Ostatnio sukcesy odnosi tu Pinot Noir, a wśród białych odmian Leányka. Region zdobył sobie także grono sympatyków ciekawymi interpretacjami Merlot i Cabernet Franc. Tokaj – to najsłynniejszy obszar winiarski Węgrzech, gdzie spotykają się rzeki Bodrog i Cisa, dzięki którym jesienią pojawiają się mgły umożliwiające powstanie szlachetnej pleśni – wielkiej tajemnicy jego terrior.

Stawce najlepszych, białych węgierskich odmian winorośli przewodzą Furmint (mało aromatyczny, daje wina mocne, dobrze zbudowane, kwasowe, z dużym potencjałem starzenia) oraz bardziej miękka i aromatyczna odmiana Hárslevelű (znana w Czechach i na Słowacji jako Lipovina). Zupełnie inne, lżejsze wina daje aromatyczna, żywotna odmiana Leányka i jej bogatsza wersja Királyleányka. Do świeżych, lekkich, niedojrzewających w dębowych beczkach win białych wykorzystuje się często Sauvignon Blanc, natomiast Furmint, Hárslevelű, Olaszriesling (Welschriesling), Chardonnay, Szürkebarát (Pinos Gris) raczej nadają się do win cięższych, dojrzewających w dębie.

Czerwone węgierskie odmiany są uprawiane głównie w Egerze, Villány, Sopronie i na Wielkiej Nizinie Węgierskiej. Tradycyjne klony Kadarki dają całkiem niezłe, szybko dojrzewające wina, chętnie też dodawane dla urozmaicenia smaku do mieszanek bikaver. Z Kékfrankosa (Blaufränkisch) powstają dobre wina w Szekszárd i Sopronie. Lokalnie, obiecujące wyniki daje Pinot Noir. Spotyka się także owoce Merlot i znacznie lżejsze grona Portugieser, dawniej zwane Kékoportó. Cabernet Franc jest bardziej regularny i daje ciekawsze rezultaty niż Cabernet Sauvignon. Eger i Szekszárd wyrastają na czołowe regiony uprawy tej odmiany w Europie poza Bordeaux i doliną Loary. 

Ciekawostka
  • Do rzadziej uprawianych rodzimych odmian winogron zaliczają się Kéknyelű („biała łodyżka”) znad Balatonu, świeże czasem kwaskowate Ezerjó z Mor, bogate, pełne, najczęściej słodkie mézesfehér („biały miód”) i lekko aromatyczne Juhfark („owczy ogon”) z Somló, wymagające pewnego czasu w drewnie, by nabrać odpowiedniej miękkości.
  • Zeus, Zenit, Zéta, Zefír, Zengő to kolejne węgierskie szczepy winiarskie.
  • Najpopularniejsza legenda o powstaniu bikavera opowiada o oblężeniu Egeru przez Turków w 1522 roku. Obrońcy mieli się oblać winem, by najeźdźcy, patrząc na czerwone plamy, pomyśleli, że wypili oni byczą krew, zyskując w ten sposób nadprzyrodzoną siłę. Tak naprawdę „bycza krew” powstała najpierw w Szekszárdzie, a w Egerze zaczęto ją robić dopiero po pladze filoksery. Na bikavera składa się kupaż co najmniej trzech odmian. Kiedyś było w nim dużo Kadarki, ale szczep był kapryśny, więc zastąpiono go Kékfrankosem i Kékoportó oraz Caberet Sauvignon i Zweigeltem.
  • Botrytis cinerea (szlachetna pleśń) to specyficzny rodzaj grzyba, który atakuje powierzchnię owoców. Przez otwory w skórce wyparowuje woda, pozostawiając coraz większe stężenie cukru i kwasów. Lubi chłodne, wilgotne poranki i ciepłe popołudnia. To jej swoją światową sławę zawdzięczają węgierskie tokaje.
  • Z tradycyjną, białą odmianą winogron z Somló – Juhfark wiąże się przesąd, zgodnie z którym skosztowanie zrobionego z niego wina w noc poślubną zapewniało narodziny męskiego potomka.